Platform Hernieuwbare Brandstoffen viert zijn
10-jarig jubileum

September 2026, Amsterdam

Tien jaar geleden richtten sectorpartijen het platform op om na te denken over de langertermijnrol en positie van hernieuwbare brandstoffen en de benodigde investeringen. Een jubileum om trots op te zijn, met een paradoxale ambitie: over nóg tien jaar wil het platform zichzelf overbodig hebben gemaakt. “Daarvoor moeten biobrandstoffen en andere hernieuwbare brandstoffen simpelweg worden gezien als organisch onderdeel van het duurzame energiepalet,” stelt vertrekkend voorzitter John Grin. Patricia Osseweijer, die het stokje van hem overneemt, vult aan: “Er is veel meer opschaling nodig, en een strategie die ook internationaal aanslaat.”
Verbinding vinden in een gepolariseerd landschap

Bij de oprichting van het platform was de sfeer rondom biobrandstoffen vijandig. Johns rol in het doorbreken van die vijandigheid is onmiskenbaar, stelt Patricia. “Hij heeft ervoor gezorgd dat de problematiek en de kansen in de politiek op tafel liggen.” “Ik herinner me nog heel goed het moment dat we intern zeiden: we hebben een fantastisch platform, maar iedereen heeft een hekel aan ons,” blikt Grin lachend terug. Toch wist hij het tij te keren. “In een gepolariseerde situatie, met bij iedereen de hakken in het zand, kreeg hij partijen toch bij elkaar met: jongens, we moeten dit samen oplossen,” aldus Osseweijer.


Een treffend voorbeeld was Grins' rol tijdens het Klimaatakkoord, waarin voorstanders van elektrisch rijden lijnrecht tegenover die van waterstof en biobrandstoffen stonden. Grin verraste iedereen door een stap opzij te doen en biobrandstoffen aan te bieden als tijdelijke oplossing voor emissiereductie, zodat elektrisch rijden kon groeien. Het Platform had berekend dat de ontwikkelde productiecapaciteit daarna, in de post-fossiele economie, zou kunnen voorzien in de grondstoffenbehoefte van de Nederlandse chemische industrie. Deze onverwachte opstelling doorbrak de weerstand en zette een andere, gezamenlijke toon in het beleid.

“De oplossingen voor de toekomst liggen in de regio.”

Politieke rem en verschuiving naar de regio

Waarom stokt de opschaling op landelijk niveau dan toch? Grin ziet de huidige politieke tegenwind als een logisch gevolg van de toename van het gebruik van hernieuwbare energie, in Nederland en wereldwijd. “Als een ontwikkeling opschiet en het spannend wordt, groeit de bedreiging voor de gevestigde orde, en daarmee het verzet.” Volgens hem ligt de oplossing bij de regio.

Om te illustreren waarom een regionale aanpak wél werkt, trekt Osseweijer een parallel met de woningmarkt. “Kijk naar het hele woningprobleem in Nederland,” stelt ze. “Vanuit de overheid proberen we dat landelijk op te lossen met grote regels en Box 3-aanpassingen, maar in de praktijk loopt het daardoor alleen maar erger uit de hand en zit alles vast”. Op kleinschalig niveau blijkt er daarentegen ineens wél van alles mogelijk. Waar landelijke grote veranderingen in weerstand stranden, vind je in de regio juist wél steun en daadkracht om vernieuwing te realiseren.

Een gedecentraliseerd energiesysteem biedt bovendien hét antwoord op zowel geopolitieke onrust als netcongestie. Volgens Grin versterkt een spreiding van energiedragers de veerkracht van de samenleving en lost het de overbelasting van het stroomnet effectiever op. In plaats van elektriciteit eindeloos het land door te slepen, kan overtollige stroom lokaal direct worden omgezet in hernieuwbare brandstoffen, ook wel moleculen genoemd (zie kader*). Deze moleculen kunnen als batterij worden gebruikt in regionale netwerken voor momenten dat elektriciteit uit zon en wind schaars zijn is, en zijn direct inzetbaar in motoren. Daarnaast zijn ze makkelijker te transporteren naar de zware industrie. Gebeurt dit niet, waarschuwt Osseweijer, dan dreigt de Nederlandse chemische industrie op korte termijn in te storten, waardoor een cruciale pijler voor de brandstoffenproductie verdwijnt.

De ultieme droom: klimaatmigratie voorkomen

De blik reikt echter verder dan Nederland. Niet alleen omdat brandstoffen nu eenmaal in een internationale markt verhandeld worden, maar ook omdat strategische samenwerking de productie van hernieuwbare brandstoffen ten goede komt. Bovendien is dat waardevol voor andere mondiale vraagstukken, zoals water- en voedselzekerheid.

Door strategische allianties met koplopers als Brazilië en India streeft het platform naar een mondiale synergie tussen water, energie en voedsel. “Brazilië heeft vijftig jaar geleden al een transitie meegemaakt en heeft ongelooflijk veel kennis en ervaring,” vertelt Osseweijer. Omdat de wereldwijde landbouw onduurzaam is, levert de inzet van biomassa en de lokale  toepassing van nuttige bijproducten zoals biochar een mes op dat aan meerdere kanten snijdt. Het levert duurzame brandstof op, én het herstelt gedegradeerde gronden. Grin benadrukt de impact hiervan: “Via de brandstofvraag kun je lokaal waardevolle, duurzame ecosystemen stimuleren. Dit raakt een heel andere politieke agenda, namelijk het voorkomen van massale klimaatmigratie.” Voor Osseweijer is dit de mooiste missie voor de komende jaren. “Om die synergie te vinden en samen oplossingen te creëren op basis van gedeelde waarden... daar word ik heel blij van,” besluit ze.

*Waarom moleculen?

Elektriciteit is moeilijk over lange afstanden te vervoeren. Hernieuwbare brandstoffen, in deze context ook wel moleculen genoemd, bieden daarvoor een oplossing: ze zetten overtollige stroom om in een vorm die goed opgeslagen en vervoerd kan worden, bijvoorbeeld naar de zware industrie die niet direct op elektriciteit kan overschakelen. Zo gaat duurzame elektriciteit niet verloren bij een vol stroomnet, maar komt hij alsnog op de juiste plek terecht.

Deze gedachte is ook de kern van onze nieuwste campagne: de beste brandstof bestaat al, het publiek moet hem alleen nog kiezen. Moleculen laten zien wat dat in de praktijk betekent: energie die er lokaal al is, verbinden aan een lokale vraag

*Wat bedoelen we met ‘moleculen’?

Elektriciteit is moeilijk over lange afstanden te vervoeren. Hernieuwbare brandstoffen, in deze context ook wel moleculen genoemd, bieden daarvoor een oplossing: ze zetten overtollige stroom om in een vorm die goed opgeslagen en vervoerd kan worden, bijvoorbeeld naar de zware industrie die niet direct op elektriciteit kan overschakelen. Zo gaat duurzame elektriciteit niet verloren bij een vol stroomnet, maar komt hij alsnog op de juiste plek terecht.

Deze gedachte is ook de kern van onze nieuwste campagne: de beste brandstof bestaat al, het publiek moet hem alleen nog kiezen. Moleculen laten zien wat dat in de praktijk betekent: energie die er lokaal al is, verbinden aan een lokale vraag

CV’s John en Patricia
John Grin

John Grin is hoogleraar beleidsinnovatie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij bezet plaats 89 in de Trouw Duurzame 100 van 2016. John Grin behoort tot de initiatiefnemers van het klimaatinstituut Seven en is aangesloten bij het Groene Brein, wetenschappers voor een duurzame economie. Hij houdt zich al jaren bezig met duurzame transities, is medeoprichter van het Kennisnetwerk Systeeminnovaties en Transities dat transitiestudies tot internationaal vakgebied maakte en aan de wieg van de Urgenda stond. Hij droeg bijvoorbeeld bij aan de ontwikkeling van duurzame strategieën voor Haven Amsterdam en voor een meer rechtvaardige energietransitie in kwetsbare wijken.

Patricia Osseweijer

Patricia Osseweijer is emeritus professor Biotechnology and Society Technische Universiteit Delft. Haar drijfveer is om technologische innovatie te koppelen aan sociale ontwikkeling voor een duurzame, circulaire economie waarvoor ze in 2015 de KNAW ‘distinguished Lorentz fellowship’ ontving. Met een transdisciplinaire aanpak richt ze zich op waardeketens voor biobrandstoffen, bioproducten en circulariteit voor een integrale inclusieve impact van innovatie, met aandacht voor sociale duurzaamheid, co-creatie, publieke percepties, communicatie en ethiek. Patricia was ‘University Ambassador Brazil’ van 2017-2025. In April 2025 mocht ze de koninklijke onderscheiding Officier in de orde van Oranje Nassau ontvangen.

Beste investeerders en financiers,
hier ligt jullie volgende kans.

De oplossingen die John en Patricia beschrijven, zijn overal om je heen te vinden. Ontdek in onze campagne wat er nu al mogelijk is in jouw regio.

naar de campagne